معمولا در فصل اول هر پایان نامه یا رساله ارکان کلی و اساسی تحقیق مورد نظر بطور مختصر آورده می شود.

مقدمه بخشی از پایان نامه یا رساله است که دانشجو با طرح صورت مسئله تحقیق ، هدف خود را از انتخاب آن موضوع ، برای تحقیق و پژوهش در پایان نامه یا رساله بیان می کند.

فهرست تصاویر به فهرستی اطلاق می گردد که در هر پایان نامه یا رساله ، تعدای شکل ، تصویر ، نمودار و... وجود دارد که بنا به تناسب موضوعات در متن پایان نامه یا رساله پراکنده باشند .

فهرست مطالب ، معمولاٌ در برگیرنده چندصفحه است ، که در یک نگاه خواننده را با رئوس کلی محتوای پایان نامه آشنا می سازد وخواننده یک دیدگاه کلی نسبت به آنچه که در پایان نامه آمده است ، پیدا می کند .

صفحه گشایش ، صفحه ای است که در آن دانشجو با اقتباس از گشایش کتاب الهی ، پایان نامه خود را با نام خداوند بزرگ «بسم الله الرحمن الرحیم» آغاز می کند.

شواهد بيانگر آن است كه فرآيند پايان ‌نامه نويسي در اكثر گروه‌هاي آموزشي دانشگاه‌هاي ايران دچار بحران‌هاي كيفي شده و ضروري است هر كسي به ميزان نقشي كه در اين باره دارد به سهم خود در كاهش آن گامي بردارد.

انتخاب یک موضوع مناسب برای پایان نامه یا رساله گام اول و مهمترین قدم در پژوهش است.

اهداف پایان نامه مقصد نهایی پژوهش را مشخص می کند.

پایان نامه یا رساله ( تز) یک گزارش یا تحقیقی است که دانشجویان درباره یک موضوع خاص مربوط به گرایش تحصیلی شان ، برای دریافت مدرک تحصیلی این کار تحقیقی را انجام می دهند.