چگونه مقاله را با Guide for Authors تطبیق دهیم؟ راهنمای دستورالعمل نویسندگان مجله
چگونه مقاله را دقیقاً مطابق فرمت ژورنال هدف آماده کنیم؟
فرمت نگارش مقاله در مجلات علمی یکسان نیست. حتی دو ژورنال معتبر در یک رشته ممکن است درباره تعداد کلمات، ساختار مقاله، شیوه ارجاعدهی، قالب چکیده، تعداد شکلها و جداول، فایلهای موردنیاز و نحوه داوری ناشناس، الزامات متفاوتی داشته باشند.
نکته کلیدی: قبل از ارسال مقاله، باید نسخه نهایی را با Guide for Authors / Instructions for Authors همان ژورنال تطبیق دهید. ناشرانی مانند Elsevier و Springer Nature نیز تأکید میکنند که نویسنده باید الزامات اختصاصی مجله هدف را پیش از ارسال بررسی کند.
در این راهنما از آکادمی ساپتز یاد میگیرید چگونه مقاله را از نظر ساختار، تعداد کلمات، عنوان، چکیده، کلیدواژهها، تیترها، جداول، شکلها، منابع، فایلهای ارسالی و الزامات اخلاق پژوهش با ژورنال هدف هماهنگ کنید.
فرمت نگارش مقاله علمی چیست؟
فرمت نگارش مقاله مجموعهای از قواعدی است که مشخص میکند مقاله از نظر ساختار علمی و ظاهری چگونه باید برای یک مجله آماده شود.
این فرمت معمولاً شامل موارد زیر است:
- نوع و ساختار مقاله
- تعداد کلمات مجاز
- تعداد کلمات عنوان و چکیده
- تعداد کلیدواژهها
- ترتیب بخشهای مقاله
- نحوه شمارهگذاری تیترها
- سبک ارجاعدهی و فهرست منابع
- نحوه ارائه جداول و شکلها
- فرمت فایل ارسالی
- الزامات مربوط به دادهها و مواد پژوهش
- بیانیه تعارض منافع
- اطلاعات نویسندگان
- ملاحظات اخلاقی
- کاورلتر
- فایلهای تکمیلی و Supplementary Materials
بنابراین، فرمت مقاله صرفاً به فونت، فاصله خطوط و حاشیه صفحه محدود نمیشود.
چرا تطبیق فرمت مقاله با ژورنال اهمیت دارد؟
یکی از اشتباهات رایج پژوهشگران این است که مقاله را ابتدا بهطور کامل مینویسند و سپس به دنبال مجله میگردند. در حالی که بسیاری از ناشران توصیه میکنند نویسنده ابتدا ژورنال هدف را انتخاب و دستورالعملهای آن را مطالعه کند و سپس مقاله را بر اساس همان الزامات آماده کند.
فرمت نامناسب میتواند باعث تأخیر در بررسی شود
ممکن است مقاله از نظر علمی ارزشمند باشد، اما مواردی مانند:
- رعایت نکردن محدودیت کلمات
- نبود بخشهای الزامی
- فرمت نادرست منابع
- ارسال فایل اشتباه
- رعایت نکردن شیوه داوری ناشناس
- کیفیت نامناسب تصاویر
- نبود بیانیه اخلاقی یا تعارض منافع
باعث بازگشت مقاله برای اصلاحات فنی یا تأخیر در فرآیند بررسی شود.
البته باید توجه داشت که رعایت فرمت بهتنهایی تضمینکننده پذیرش مقاله نیست؛ کیفیت علمی، تناسب مقاله با Scope ژورنال، نوآوری، روششناسی و اهمیت یافتهها همچنان عوامل اصلی هستند.
مهمترین تفاوت فرمت مقاله در مجلات مختلف
۱. ساختار مقاله
ساختار مقاله در بسیاری از پژوهشهای تجربی به شکل زیر است:
Title → Abstract → Keywords → Introduction → Methods → Results → Discussion → Conclusion → References
اما این ساختار یک قانون جهانی نیست.
برای مثال، برخی مجلات بخشهای Results and Discussion را ادغام میکنند؛ برخی دیگر Conclusions را بهصورت بخش مستقل نمیخواهند و برخی مجلات برای مقالات مروری یا دیدگاهها ساختار کاملاً متفاوتی دارند.
Elsevier نیز تأکید میکند که ساختار و طول مقاله به نوع مقاله و ژورنال بستگی دارد و نویسنده باید راهنمای همان مجله را بررسی کند.
انواع مقاله را قبل از فرمتبندی مشخص کنید
فرمت مقاله Original Research با موارد زیر یکسان نیست:
- Review Article
- Systematic Review
- Meta-analysis
- Short Communication
- Brief Report
- Case Report
- Editorial
- Letter
- Perspective
- Protocol
بنابراین ابتدا باید مشخص کنید ژورنال موردنظر چه نوع مقالهای را از شما میخواهد.
۲. تعداد کلمات مقاله
یکی از مهمترین تفاوتهای ژورنالها، محدودیت تعداد کلمات است.
ممکن است یک مجله:
- محدودیت مشخصی برای کل مقاله داشته باشد؛
- فقط متن اصلی را محدود کند؛
- چکیده را جداگانه محاسبه کند؛
- تعداد کلمات بخشهای مختلف را مشخص کند؛
- یا برای برخی انواع مقاله محدودیت متفاوتی تعیین کند.
بنابراین نباید صرفاً به عددی مانند «حدود ۵۰۰۰ کلمه» اکتفا کرد.
همیشه بررسی کنید که ژورنال دقیقاً چه بخشهایی را در Word Count محاسبه میکند.
۳. عنوان مقاله
عنوان نیز ممکن است دارای محدودیت باشد.
برخی مجلات درباره موارد زیر دستورالعمل مشخص دارند:
- حداکثر تعداد کلمات عنوان
- استفاده یا عدم استفاده از اختصارات
- استفاده از عنوان پرسشی
- ذکر نوع مطالعه
- وجود Running Title
- پرهیز از عبارات غیرضروری
عنوان باید همزمان دقیق، قابل فهم، تخصصی و متناسب با موضوع مقاله باشد.
از نظر SEO و GEO نیز عنوان مقاله علمی باید بهگونهای نوشته شود که موضوع، متغیرها، جامعه یا روش اصلی مطالعه را تا حد امکان روشن کند؛ اما این موضوع نباید باعث شود عنوان از الزامات ژورنال فاصله بگیرد.
فرمت چکیده مقاله در ژورنالهای مختلف
چکیده یکی از حساسترین بخشهای مقاله است و قالب آن در مجلات مختلف تفاوت زیادی دارد.
چکیده ساختاریافته
برخی ژورنالها چکیده را با تیترهایی مانند زیر میخواهند:
- Background
- Objective
- Methods
- Results
- Conclusion
در این حالت نباید چکیده را بهصورت یک پاراگراف آزاد بنویسید.
چکیده غیرساختاریافته
در برخی مجلات، چکیده باید به شکل یک متن پیوسته و بدون زیرعنوان نوشته شود.
نکته مهم درباره چکیده
قبل از ارسال بررسی کنید:
- حداکثر تعداد کلمات چکیده چقدر است؟
- آیا Structured Abstract لازم است؟
- آیا نتیجهگیری باید در چکیده وجود داشته باشد؟
- آیا اختصارات مجاز هستند؟
- آیا ارجاعدهی در چکیده مجاز است؟
- آیا کلیدواژهها محدودیت خاصی دارند؟
تفاوت شیوه رفرنسدهی در ژورنالها
یکی از مهمترین بخشهای تطبیق مقاله با ژورنال، Reference Style است.
ژورنالها ممکن است از سبکهایی مانند موارد زیر استفاده کنند:
- APA
- Vancouver
- Harvard
- Chicago
- IEEE
- AMA
- سبک اختصاصی ناشر
اما حتی زمانی که دو ژورنال از یک سبک کلی استفاده میکنند، ممکن است جزئیات آنها متفاوت باشد.
چه مواردی را باید بررسی کرد؟
- ترتیب نام نویسندگان
- نحوه درج سال انتشار
- استفاده از DOI
- نحوه نوشتن عنوان مقاله
- تعداد نویسندگان قبل از et al.
- قالب نام مجله
- شماره جلد و Issue
- صفحات
- قالب منابع اینترنتی
برای نمونه، برخی مجلات Elsevier ممکن است در مرحله اولیه ارسال، سختگیری محدودی درباره سبک دقیق منابع داشته باشند، اما پس از پذیرش، منابع بر اساس سبک اختصاصی مجله قالببندی میشوند.
نتیجه: همیشه دستورالعمل ژورنال هدف را بر قواعد عمومی یک سبک ترجیح دهید.
فرمت جداول و شکلها در مقاله
جداول و شکلها نیز تابع دستورالعمل ژورنال هستند.
مواردی که باید بررسی شوند
جداول
- تعداد مجاز جداول
- شمارهگذاری
- محل قرارگیری
- عنوان جدول
- توضیحات زیر جدول
- شیوه ارجاع به جدول در متن
شکلها
- فرمت فایل
- رزولوشن
- ابعاد
- تعداد مجاز
- محل قرارگیری
- نحوه شمارهگذاری
- Caption
- رنگی یا سیاهوسفید بودن
Springer Nature و Elsevier هر دو برای شکلها و Artwork دستورالعملهای اختصاصی دارند و تأکید میکنند که جزئیات باید در راهنمای همان ژورنال بررسی شود.
فرمت فایل مقاله و نحوه ارسال
ژورنالها ممکن است فایلهای مختلفی درخواست کنند، از جمله:
- Word
- LaTeX
- فایلهای جداگانه شکلها
- Supplementary Files
- Cover Letter
- Title Page
- Graphical Abstract
- Highlights
برخی سیستمهای ارسال نیز فایلهای قابل ویرایش را برای مرحله تولید نهایی درخواست میکنند. برای مثال، Elsevier در فرآیند ارسال و انتشار به فایلهای قابل ویرایش مانند Word یا LaTeX برای آمادهسازی نسخه نهایی اشاره میکند.
الزامات داوری ناشناس و فایل Title Page
در ژورنالهایی که Double-Anonymized Peer Review یا مدل مشابه دارند، اطلاعات هویتی نویسندگان نباید در نسخهای که برای داور ارسال میشود وجود داشته باشد.
بنابراین ممکن است لازم باشد:
Title Page شامل اطلاعات نویسندگان باشد، اما Main Manuscript فاقد نام، وابستگی سازمانی و اطلاعات شناساییکننده باشد.
این موضوع را حتماً در راهنمای ژورنال بررسی کنید؛ زیرا اشتباه در این مرحله میتواند فرآیند ارسال را با مشکل مواجه کند.
الزامات اخلاقی، دادهها و استفاده از هوش مصنوعی
فرمت مقاله در سال ۲۰۲۶ فقط به ظاهر مقاله محدود نیست.
تعارض منافع
بسیاری از مجلات به Conflict of Interest یا Disclosure Statement نیاز دارند.
تأییدیه اخلاق پژوهش
اگر پژوهش شامل انسان، حیوان، دادههای حساس یا برخی مداخلات باشد، ممکن است اطلاعات مربوط به Ethics Approval و Informed Consent ضروری باشد. Elsevier نیز بر رعایت الزامات اخلاقی، تأییدیههای لازم و افشای تعارض منافع تأکید دارد.
استفاده از هوش مصنوعی مولد
در سال ۲۰۲۶، سیاست ژورنال درباره استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی باید بهطور جداگانه بررسی شود.
برخی ناشران از نویسندگان میخواهند استفاده از AI را طبق سیاست مشخص خود اعلام کنند. Elsevier نیز تصریح میکند که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مولد باید با نظارت انسانی انجام شود و خروجی آن از نظر صحت، کامل بودن و سوگیری بررسی شود.
چگونه مقاله را برای هر ژورنال تطبیق دهیم؟
بهترین روش این است که برای هر ژورنال یک Journal Formatting Checklist بسازید.
مرحله اول: انتخاب ژورنال هدف
ابتدا Scope، نوع مقالات قابل پذیرش، مخاطبان و موضوعات منتشرشده را بررسی کنید.
مرحله دوم: مطالعه Guide for Authors
به صفحه رسمی ژورنال بروید و بخشهای زیر را بررسی کنید:
Author Guidelines → Article Types → Manuscript Preparation → Submission → References → Figures/Tables → Ethics
Springer Nature نیز توصیه میکند نویسندگان دستورالعمل اختصاصی ژورنال را پیش از ارسال بررسی کنند و در صورت وجود، از Template همان مجله استفاده کنند.
مرحله سوم: ساخت Template مقاله
موارد زیر را در Word یا LaTeX تنظیم کنید:
- فونت
- اندازه فونت
- فاصله خطوط
- حاشیهها
- Headingها
- شماره صفحات
- سبک جداول
- Captionها
- References
مرحله چهارم: تطبیق علمی و فنی
بعد از تنظیم قالب، مقاله را از نظر موارد زیر کنترل کنید:
ساختار → کلمات → منابع → شکلها → جداول → فایلها → اخلاق → اطلاعات نویسندگان
مرحله پنجم: کنترل نهایی
در پایان، مقاله را یک بار دقیقاً مانند یک سردبیر بررسی کنید:
آیا اگر همین فایل امروز ارسال شود، تمام الزامات فنی ژورنال را رعایت کرده است؟
چکلیست نهایی فرمت مقاله برای ارسال به ژورنال
- ژورنال هدف با موضوع مقاله تناسب دارد.
- نوع مقاله درست انتخاب شده است.
- تعداد کلمات با محدودیت ژورنال مطابقت دارد.
- عنوان مطابق دستورالعمل ژورنال است.
- چکیده در قالب صحیح نوشته شده است.
- تعداد کلیدواژهها رعایت شده است.
- ساختار Headingها مطابق راهنمای مجله است.
- جداول و شکلها مطابق دستورالعمل تنظیم شدهاند.
- کیفیت و فرمت فایلهای تصویری بررسی شده است.
- سبک References مطابق ژورنال است.
- DOI و اطلاعات کتابشناختی منابع بررسی شدهاند.
- اطلاعات نویسندگان در فایل مناسب قرار گرفته است.
- الزامات داوری ناشناس رعایت شده است.
- Conflict of Interest درج شده است.
- Ethics Statement در صورت نیاز درج شده است.
- Data Availability Statement در صورت نیاز آماده شده است.
- سیاست استفاده از AI بررسی شده است.
- Cover Letter آماده شده است.
- فایلهای Supplementary در صورت نیاز آماده هستند.
- آخرین نسخه Guide for Authors بررسی شده است.
جمعبندی
بهترین فرمت مقاله، فرمت عمومی Word یا APA نیست؛ بلکه فرمتی است که دقیقاً با دستورالعمل ژورنال هدف مطابقت دارد.
به همین دلیل، نباید مقاله را صرفاً با یک قالب ثابت برای همه مجلات ارسال کرد. الزامات مربوط به ساختار، چکیده، تعداد کلمات، منابع، شکلها، جداول، فایلهای ارسالی، داوری ناشناس، اخلاق پژوهش و استفاده از AI ممکن است از یک مجله به مجله دیگر تغییر کند.
ناشرانی مانند Springer Nature و Elsevier نیز بر اهمیت مطالعه دستورالعمل اختصاصی ژورنال پیش از ارسال تأکید دارند. حتی Springer Nature توصیه میکند نویسندگان در صورت وجود، از Template و Style File همان مجله استفاده کنند.
بنابراین یک اصل طلایی را همیشه به خاطر داشته باشید:
ابتدا ژورنال هدف را انتخاب کنید، سپس Guide for Authors را بخوانید و در نهایت مقاله را دقیقاً برای همان ژورنال فرمت کنید.
این رویکرد علاوه بر کاهش خطاهای فنی و رفتوبرگشتهای غیرضروری، باعث میشود مقاله از همان مرحله اولیه ارسال، حرفهایتر و منطبقتر با فرآیند انتشار علمی ارائه شود. آکادمی ساپتز با خدمات فرمت بندی مقاله در کنار شماست!
سوالات متداول
آیا فرمت مقاله در همه ژورنالها یکسان است؟
خیر. ساختار، تعداد کلمات، چکیده، سبک منابع، شکلها، جداول و فایلهای موردنیاز میتواند بین ژورنالها متفاوت باشد.
آیا باید قبل از نوشتن مقاله ژورنال هدف را انتخاب کنیم؟
ترجیحاً بله. انتخاب زودهنگام ژورنال باعث میشود مقاله از ابتدا بر اساس ساختار، محدودیت کلمات و الزامات همان مجله آماده شود. Springer Nature نیز چنین رویکردی را توصیه میکند.
آیا رعایت فرمت ژورنال باعث پذیرش مقاله میشود؟
خیر. رعایت فرمت یک الزام فنی مهم است، اما پذیرش به عواملی مانند کیفیت علمی، نوآوری، روششناسی، اهمیت نتایج و تناسب مقاله با Scope مجله نیز بستگی دارد.
اگر فرمت مقالهام با ژورنال متفاوت باشد چه اتفاقی میافتد؟
ممکن است مقاله برای اصلاحات فنی بازگردانده شود یا بررسی آن به تأخیر بیفتد. در برخی موارد نیز مقاله ممکن است در ارزیابی اولیه مناسب تشخیص داده نشود.
آیا برای هر ژورنال باید یک نسخه جداگانه از مقاله داشته باشم؟
بهتر است یک نسخه اصلی داشته باشید و برای هر ژورنال یک نسخه فرمتشده جداگانه تهیه کنید. این کار تغییر منابع، ساختار، تعداد کلمات و فایلهای موردنیاز را مدیریتپذیرتر میکند.
از کجا بفهمیم آخرین فرمت ژورنال چیست؟
به صفحه رسمی همان ژورنال مراجعه کنید و آخرین نسخه Guide for Authors / Instructions for Authors / Submission Guidelines را بررسی کنید. از نسخههای قدیمی یا قالبهای غیررسمی اینترنتی بهعنوان مرجع نهایی استفاده نکنید.
