رساله دکتری علوم سیاسی

در این پست به مراحل انجام رساله دکتری علوم سیاسی خواهیم پرداخت. علوم سیاسی یکی از رشته های دانشگاهی در ایران با گرایش های روابط بین الملل، سیاست گذاری عمومی، اندیشه سیاسی، جامعه شناسی سیاسی، علوم سیاسی و… در ایران است. دانشگاه های زیادی در ایران این رشته را پوشش می دهند. در ادامه به به شرح مراحل نگارش رساله علوم سیاسی خواهیم پرداخت.

رساله دکتری آخرین و به بیان اکثر دانشجویان مهم‌ترین گام در فرایند دریافت مدرک دکتری است. رساله دکتری محدودیت‌های متعددی در مدت زمان و موضوع تخصصی و بطور کلی حساسیت‌هایی در کاربردی و بنیادی بودن نتایج آن دارد و به همین جهت از اهمیت بسیار بالاتری نسبت به پایان‌نامه کارشناسی ارشد برخوردار است. برای نگارش و ارائه رساله دکتری علوم سیاسی توانایی‌های علمی و پژوهشی متعددی لازم است، به گونه‌ای که بسیاری از دانشجویان به مشاور و همراه جهت نگارش نیاز دارند. در این مقاله با گروه ققنوس همراه باشید، تا صفر تا صد مراحل نوشتن رساله دکتری علوم سیاسی را به شما عزیران بیاموزیم.

راهنمای نوشتن رساله دکتری علوم سیاسی

برای نوشتن رساله دکتری علوم سیاسی، دانشجویان باید مراحل متعددی را طی کنند که موفقیت در این مسیر مستلزم کسب دانش و آگاهی در زمینه پژوهش و تدوین اصولی بخش به بخش این تحقیق است. برای نوشتن یک رساله دکتری موفق، باید چارچوب اصولی و استاندارد پژوهش طی شود و مطالب با خطی روان و قابل فهم پیاده‌سازی گردد. جهت آشنایی با فرایند نگارش رساله دکتری، در این مقاله با ما همراه باشید.

انتخاب موضوع رساله دکتری

اولین قدم برای نوشتن رساله دکتری علوم سیاسی انتخاب موضوعی است که در گذشته پایان‌نامه و مقاله‌ای در آن زمینه کار نشده و کاملا بدیع و نو می‌باشد. برای انتخاب موضوع معمولا به نیازسنجی روز پرداخته می‌شود و با مشورت اساتید موضوع انتخاب می‌گردد. البته توجه داشته باشید که موضوعی را انتخاب کنید که در انجام آن به مشکل نخورید و بر اساس توانایی شما باشد.

نکته: برای انتخاب موضوع، آشنایی با پایگاه‌های اطلاعاتی پژوهشی جهت جست‌وجوی موضوعات پژوهشی از اهمیت بالایی برخوردار است.

نکته: موضوعات مورد بررسی در علوم سیاسی بسیار حساس بوده و باید با دقت و درنظر گرفتن شرایط سیاسی انتخاب گردد.

نکته: مهم‌ترین نکته در این بخش، بررسی پژوهش‌های داخلی و خارجی انجام شده در حوزه علوم سیاسی (گرایش مرتبط با شما) و آشنایی با موضوعات کار شده جهت افزایش دانش و عدم تکراری بودن موضوع انتخابی شما است.

نوشتن پروپوزال دکتری علوم سیاسی

پروپوزال گام بعدی پس از انتخاب موضوع است که می‌تواند فرایند کلی پژوهش را تعیین کند. پروپوزال درواقع طرح اولیه پژوهش شماست که ذهنیات شما از نحوه و فرایند انجام پژوهش را نشان می‌دهد. پروپوزال رساله دکتری علوم سیاسی به طور کلی شامل اهداف و فرضیه، بیان مسئله، پیشینه تحقیق و روش‌شناسی و جنبه نوآوری پژوهش می‌باشد. پس از تایید نهایی پروپوزال می‌توان شروع به نگارش رساله کرد. در نگارش رساله دکتری علوم سیاسی بسیار مهم است که چارچوب و قوانین کلی استاندارد و اختصاصی که توسط دانشگاه تعیین می‌شود، رعایت شود. در ادامه به تشریح فرایند نوشتن رساله دکتری علوم سیاسی از ابتدا تا انتها پرداخته شده است.

نکته: در این مرحله، چارچوب زمانی مراحل اجرای تحقیق خود را تعیین کنید.

نکته: منابعی که با آن مواجه می‌شوید را طبقه‌بندی کنید تا در تدوین فصول رساله نیز بدون مشکل به آن‌ها دسترسی داشته باشید.

نکته: نوشتن پروپوزال درواقع تعیین کننده مسیر پژوهش شما است، بنابراین با دقت در تدوین اصولی آن، مسیر تحقیق خود را هموار کنید.

نکته: برای جمع‌آوری مطالب از منابع معتبر استفاده کنید و از جست‌وجوهای اینترنتی بدون منبع بپرهیزید.

نگارش رساله دکتری علوم سیاسی

رساله دکتری علوم سیاسی دارای بخش‌های مختلفی است که با چارچوب مشخص و بر اساس استاندارد کنار هم قرار می‌گیرند. بطور کلی، رساله دکتری علوم سیاسی دارای بخش‌های مختلفی است که با توجه به نوع دانشگاه و گرایش دانشجو ممکن است ترتیب بخش‌ها، فصل‌ها و تعداد آن‌ها تغییر کند. اما به طور کلی یک رساله دکتری علوم سیاسی شامل صفحات ابتدایی، انتهایی و منابع به همراه 5 فصل اصلی است. که در ادامه به بررسی هریک خواهیم پرداخت.

v     صفحات ابتدایی رساله دکتری علوم سیاسی

• در ابتدا صفحه سفید و پس از آن در سمت جلد فارسی رساله عبارت بسم الله الرحمن الرحیم قرار می‌گیرد.
• در صفحه بعدی رساله باید تمام مواردی که بر روی جلد آن درج شده است، دوباره نوشته شود.
• صفحه بعد در رساله دکتری به منشور اخلاق معروف می‌باشد.
• در صفحه بعدی نیز تاییدیه هیات داوران به زبان فارسی قرار می‌گیرد، که تصویب نامه با امضای استاد راهنما و استاد مشاور در این صفحه قرار دارد.
• صفحات بعدی نیز به ترتیب شامل صفحه تقدیم و سپاس‌گذاری است. البته برخی از این صفحات اختیاری بوده و بر اساس قوانین دانشکده تعیین می‌گردد.
• در ادامه فهرست مطالب ارائه می‌گردد.
• در صورتی که رساله شامل اشکال و جداول و نمودارها باشد، در ادامه فهرست و عناوین آن‌ها بیان می‌گردد.
• در انتها و پیش از شروع فصل‌ها نیز چکیده بیان می‌گردد. در بخش چکیده دانشجو خلاصه‌ای از رساله را می‌نویسد به گونه‌ای که تعداد کلمات از 300 عدد تجاوز نکند (البته این تعداد بستگی به قوانین دانشکده دارد) و شامل هدف پژوهش و روش‌شناسی، یافته‌ها و نتایج تحقیق است. در انتها نیز واژه‌های کلیدی بیان می‌گردد که معمولا تعداد آن 5-6 عدد است.

نکته: چکیده رساله دکتری علوم سیاسی، باید در انتهای تحقیق و پس از نگارش تمامی فصول نوشته ‌شود.

v     فصل اول: کلیات تحقیق

فصل اول رساله دکتری علوم سیاسی به بیان کلیات در زمینه تحقیق می‌پردازد و مهم‌ترین آن تشریح و بیان مسئله است. در این فصل درمورد موضوع و چرایی انتخاب آن بحث می‌شود. فصل اول در ابتدا با بیان مسئله شروع می‌شود و با بیان ضروریت پژوهش، اهداف، فرضیه‌ها، در پایان به تعریف مفهومی و عملیاتی واژه‌های کلیدی پژوهش ختم می‌شود. در فصل اول باید اهدافی که نوشته می‌شود مرتبط و هماهنگ با موضوع باشد.

v     فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق

فصل دوم در رساله دکتری علوم سیاسی دارای چهار بخش مرتبط با هم است. در ابتدا مقدمه‌ای از مطالبی که در این فصل بیان می‌گردد تشریح شده و سپس به بررسی ادبیات و مبانی نظری مرتبط با هریک از متغیرهای پژوهش پرداخته شده و تئوری‌ها و نظزیه‌های مرتبط با آن‌ها در داخل و خارج از کشور تشریح می‌گردد. در ادامه یافته‌های پژوهش‌های داخلی و خارجی انجام شده در زمینه موضوع تحقیق ارائه شده و در انتها نیز به تشریح مدل مفهومی پژوهش و ارتباط آن با فرضیه‌های مورد بررسی پرداخته می‌شود.

v     فصل سوم: مواد و روش تحقیق

در فصل سوم رساله دکتری علوم سیاسی دانشجو باید جزعیات روشی که در پژوهش خود از آن استفاده می‌کند را شرح دهد. در این فصل باید نوع پژوهش، ابزارهایی که در این پژوهش استفاده شده، جامعه آماری، نمونه پژوهشی، روش نمونه گیری و تعیین حجم نمونه و روش و نرم‌افزارهای تحلیل داده‌ها با جزئیات و به صورت دقیق بیان شود.

v     فصل چهارم: نتایج و یافته‌های تحقیق

در فصل چهارم از رساله دکتری علوم سیاسی دانشجو باید تمام اطلاعات و یافته‌هایی که از طریق بررسی‌های انجام شده به آن‌ها دست یافته است را شرح دهد. در این فصل دانشجو باید ابتدا به تشریح اطلاعاتی جهت آگاهی از فرایندهای آماری پژوهش و سپس به جزعیات آزمون‌های آماری بپردازد، به گونه‌ای که ساده و قابل فهم باشد و خواننده به راحتی با یافته‌های بیان شده ارتباط برقرار کند. بطور کلی فرایند ارائه یافته‌ها در این فصل شامل اطلاعات توصیفی اعضای نمونه، آمار توصیفی (شاخص‌های پراکندگی و نرمالیته) و درنهایت آمار استنباطی و بررسی فرضیه‌ها می‌باشد.

v     فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری

این فصل از رساله دکتری علوم سیاسی در این راستا نوشته می‌شود که دانشجو نتایج بدست آمده از پژوهش خود را شرح داده و این نتایج را با یافته‌های پژوهش‌هایی که در فصل دوم شرح داده است، مورد مقایسه قرار می‌دهد، سپس با دلایل علمی و منطقی درباره این نتایج و مقایسه‌های انجام شده بحث کند. البته تمامی نتایجی که در این فصل ارائه می‌گردد می‌بایست بر اساس یافته‌های فصل چهارم باشد. بعد از اینکه نتیجه‌گیری صورت گرفت، پیشنهاداتی کاربردی بر اساس نتایج و در راستای موضوع مورد پژوهش و همچنین پیشنهادهایی جهت تحقیقات آتی در این زمینه ارائه می‌شود. بسیاری از پژوهشگران، در انتها به بیان محدودیت‌های موجود در فرایند پژوهش نیز می‌پردازند.

v     فهرست منابع

در فهرست منابع رساله دکتری علوم سیاسی دانشجو باید تمامی منابع و ماخذی که در فرایند تحقیق و در متن رساله خود استفاده کرده است را با جزعیات شرح دهد. بطور کلی، نحوه نوشتار منابع به صورت نام خانوادگی نویسند، نام نویسنده، سال، موضوع و.. است. همچنین تمامی نویسندگان خارجی که در درون متن نام آن‌ها فارسی بیان گردد می‌بایست بصورت پانویس با نام لاتین خود بیان گردند. لازم به ذکر است که نحوه نوشتار منابع در متن و انتها و پانویس درون متن، بر اساس چارچوب پیشنهادی دانشکده و دانشگاه متفاوت می‌باشد.

v     صفحات پایانی رساله دکتری علوم سیاسی

صفحات پایانی از رساله دکتری علوم سیاسی شامل بخش‌هایی است که بطور کلی می‌توان به واژه نامه، پیوست‌ها، چکیده لاتین و صفحه عنوان لاتین اشاره کرد. در بخش واژه‌نامه، اصطلاحات بکار برده شده در رساله بصورت فارسی و لاتین بیان می‌گردد. در پیوست نیز تمامی ابزارهای مورد استفاده در پژوهش و خروجی‌های نرم‌افزاری تشریح می‌گردد. در انتها نیز چکیده فارسی با ترجمه‌ای روان تبدیل به چکیده انگلیسی شده و صفحه عنوان فارسی نیز به زبان انگلیسی قرار داده می‌شود.

نکاتی برای انجام رساله دکتری علوم سیاسی

تدوین و نگارش رساله دکتری علوم سیاسی، علی‌رغم دانش تخصصی نیاز به رعایت نکاتی دارد تا تحقیق شما با کیفیت مطلوب‌تری طی شده و جمع‌بندی گردد. برخی از این نکات شامل موارد زیر است:

• همواره در طول فرایند تدوین رساله و در انتها و پس از تکمیل آن، از بازخورد افرادی که مطمعن هستید در زمینه تحقیق شما دارای دانش کافی هستند استفاده کنید. خصوصا از بازخوردهای اساتید راهنما و مشاور.
• همواره و در طول جمع‌آوری مطالب و تدوین رساله، نظم و چارچوب مطالب را رعایت کنید و مانع پراکندگی مطالب شوید و بر اساس چارچوبی مشخص به نگارش رساله بپردازید و مطالب را طبقه‌بندی کنید.
• مدیریت درست زمان و طی مراحل تحقیق بر اساس زمان‌بندی اولیه.
• برای نوشتن رساله ابتدا باید پیش‌نویسی اولیه از کل رساله نگارش گردد و سپس به اصلاحات و ویرایش و تکمیل نهایی آن پرداخته شود. اینگونه از پراکندگی مطالب و سردرگمی جلوگیری می‌شود.
• همواره نسخه اولیه نوشته شده از رساله دارای ایرادات ویرایشی و نگارشی فراوانی است که نیاز به ویرایش و نگارش مجدد دارد. بنابراین با یادگیری استانداردهای نگارشی در انتها و پس از اتمام نسخه اولیه، به ویرایش و نگارش آن بپردازید.

مراحل انجام رساله دکتری علوم سیاسی

تعیین موضوع رساله دکتری علوم سیاسی

ارائه موضوعات جدید تنها با جستجو در منابع قابل دستیابی نیست. میزان علاقه و چالش های روز و بین الملل در سیاست داخلی و خارجی در تعیین موضوع بسیار کمک کننده می باشد.

نگارش پروپوزال علوم سیاسی

نگارش پروپوزال در واقع شالوده انجام رساله دکتری علوم سیاسی محسوب می شود.

نگارش رساله دکتری علوم سیاسی

پس از تهیه پروپوزال، عمده ترین قسمت کار در این مرحله خواهد بود.

استخراج مقاله از رساله دکتری علوم سیاسی

پس از تایید اولیه رساله نیاز به استخراج مقاله و چاپ آن جهت اعتبار بخشی به پژوهش خواهد بود.

جمع‌بندی

علوم سیاسی، به دلیل ماهیت آن ازجمله رشته‌های دشوار در انجام رساله دکتری است. این رشته بسیار جالب و خاص است و دانشجویان این رشته باید قدرت تحلیل مسائل و برنامه‌ریزی اقدامات موثر در فضای سیاسی حال و آینده جهان را با توجه به تجارب پیشین داشته باشند، به همین جهت دانشجویان برای انجام رساله دکتری علوم سیاسی معمولا نیازمند راهنمایی و مشاوره از اساتید و موسسه‌های باتجربه هستند. با توجه به اهمیت رساله دکتری، معمولا این تحقیق در حوزه سیاسی خاصی انجام می‌گیرد تا نتایج آن کاربردی باشد، اما باید توجه داشت که حوزه‌های سیاسی دارای حساسیت بالایی بوده و به همین جهت بررسی آن‌ها دارای محدودیت‌هایی نیز هست.

گروه تحقیقاتی ققنوس با ارائه این مقاله جهت راهنمایی برای انجام رساله دکتری علوم سیاسی، اطلاعات جامع و مطالب لازم برای نگارش رساله‌ای کامل را به شما دانشجویان عزیز ارائه داده است. شما می‌توانید با مطالعه دقیق این مقاله و دریافت مشاوره از اساتید و افراد با تجربه، رساله‌ای بدون نقص و موفق را نوشته و از آن دفاع کنید. از همراهی شما عزیزان تا پایان این مقاله سپاسگزاریم.

پیشنهاد مطالعه: پایان نامه علوم سیاسی