5 پایگاه معتبر برای بررسی سرقت علمی و ادبی
۵ پایگاه معتبر برای بررسی سرقت علمی و ادبی
بررسی سرقت علمی و ادبی یکی از مهمترین مراحل کنترل کیفیت مقاله، پایاننامه، رساله و سایر آثار پژوهشی است. استفاده بدون ارجاع از متن، ایده، داده یا یافتههای دیگران میتواند اعتبار علمی یک اثر را زیر سؤال ببرد؛ به همین دلیل، پیش از ارسال مقاله یا تحویل پایاننامه، بررسی میزان مشابهت متن اهمیت زیادی دارد.
در این راهنما با ۵ ابزار و پایگاه شناختهشده برای بررسی سرقت علمی و مشابهت متون آشنا میشوید و تفاوت میان «درصد مشابهت» و «سرقت علمی» را نیز بررسی میکنیم تا بتوانید نتیجه گزارش را درست تفسیر کنید.
پایگاه های معتبر برای چک کردن پلاجیاریزم
در توضیح بررسی سرقت علمی و ادبی باید گفت که نوشته علمی خوب باید با بیان واضح، مختصر، دقت و شاید مهمتر از همه، صداقت مشخص شود. متأسفانه، تحقیقات علمی مدرن اغلب در درون انواع محدودیت ها و فشارهای رقابتی انجام می شود. در نتیجه، بخشی از ادبیات علمی، چه توسط دانشجویان و چه توسط متخصصان باتجربه تولید شده باشد، احتمالاً در یک یا چند مؤلفه فوق کمبود دارد.
یکی از رایج ترین سناریوهایی که در آن نویسندگان دانشگاهی به طور ناخواسته سرقت ادبی می کنند، زمانی است که در حال ساخت بخشی از مقاله خود برای بررسی ادبیات هستند.
سرقت ادبی که به عنوان یک تخلف علمی و فکری جدی در نظر گرفته میشود، میتواند منجر به عواقب بسیار منفی مانند پس گرفتن مقاله و از دست دادن اعتبار و شهرت نویسنده شود.
در حال حاضر این یک مشکل جدی در انتشارات دانشگاهی و یکی از دلایل اصلی استرداد مقاله سرقت ادبی است. همچنین عواقب سرقت ادبی می تواند شدید تر باشد، زیرا می تواند منجر به اخراج یک دانشجو از برنامه دکترا، ابطال مدرک از کالج ها و دانشگاه ها، طرح دعوی قضایی برای نقض حق چاپ و یا اتهامات جنایی شود. سرقت ادبی نه تنها برای نوشته شما مضر است، بلکه از نظر اخلاقی اشتباه است که چیزی را به عنوان مال خود که متعلق به شخص دیگری است به اشتراک بگذارید.
ابتدا لازم است به تعریف سرقت علمی و ادبی بپردازیم.
سرقت علمی و ادبی چیست؟
کلمه “Plagiarism” از کلمه لاتین “Plagiare” به معنای ربودن یا ربودن گرفته شده است. در ادبیات علمی، به معنای «تصرف نادرست» و «سرقت و انتشار» «زبان، افکار، ایدهها یا عبارات» نویسنده دیگر و به تصویر کشیدن آن به عنوان کار خلاقانه خود است.
در لغت نامه ها، سرقت ادبی به این صورت تعریف می شود: «عملی که کار یا ایده های دیگران را به دست می آوریم و آنها را متعلق به خود می دانیم». همچنین بهعنوان «استفاده از زبان، افکار، ایدهها یا عبارات نویسنده دیگر و یا نمایش آنها به عنوان اثر اصلی خود بدون ذکر منبع» تعریف میشود. سرقت ادبی ممکن است عمدی یا بی پروا یا غیرعمدی باشد.
مشکل این است که همه اطلاعات موجود قابل اعتماد نیستند. در واقع، بسیاری از آن ها کاملاً سرقت علمی هستند. تشخیص معتبر بودن یا نبودن یک منبع ممکن است دشوار باشد، و اغلب اوقات، بدون اینکه متوجه شوید، در نهایت به سرقت محتوایی میپردازید. بررسی سرقت علمی نه تنها به متن بلکه به جداول، نمودارها و تصاویر نیز مربوط می شود.
استفاده از ایدهها و ارزشهای قبلی و افزودن اطلاعات مرتبط در مقاله شما، مراحل ضروری هستند، اما اینها باید با احتیاط انجام شوند، بدون اینکه در دام سرقت ادبی قرار بگیرند.
انواع رایج سرقت ادبی
- سرقت ادبی کامل
این نوع آشکار سرقت ادبی زمانی اتفاق میافتد که نویسنده اثر شخص دیگری را به نام خود ارسال میکند.
- سرقت ادبی مستقیم
سرقت ادبی مستقیم عبارت است از رونویسی کلمه به کلمه بخشی از کار دیگران، بدون ذکر منبع و بدون علامت نقل قول.
سرقت ادبی مستقیم شبیه به سرقت ادبی کامل است، زیرا در عین حال، علنی کردن سخنان نویسنده دیگری به عنوان سخنان شماست. تفاوت بین این دو در این است که چه مقدار از مقاله سرقت علمی است. سرقت علمی کامل، مربوط به کل مقاله است. با سرقت علمی مستقیم، بخشها یا پاراگرافهای خاصی بدون اعتبار (یا حتی تأیید) نویسنده گنجانده میشوند.
- سرقت ادبی خود
سرقت ادبی زمانی اتفاق میافتد که دانشجو کار قبلی خود را ارسال میکند یا بخشهایی از آثار قبلی را بدون اجازه همه اساتید درگیر میکند. به عنوان مثال، گنجاندن بخشی از یک مقاله ترم که در دبیرستان نوشتید در مقاله ای که در یک دوره کالج تعیین شده است، غیرقابل قبول است. خود سرقت ادبی همچنین برای ارسال یک اثر مشابه برای تکالیف در کلاس های مختلف بدون اجازه قبلی از هر دو استاد اعمال می شود.
- سرقت ادبی تصادفی
سرقت ادبی تصادفی شاید رایجترین نوع سرقت ادبی باشد، زیرا زمانی اتفاق میافتد که نویسنده متوجه نمیشود که اثر دیگری را سرقت میکند. سرقت ادبی تصادفی شامل موارد زیر است:
- فراموش کردن ذکر منابع در کارتان
- منابع خود را به درستی ذکر نکرده اید
- ناتوانی در قرار دادن نقل قول در اطراف مطالب ذکر شده
- سرقت ادبی موزاییک
سرقت ادبی موزاییک زمانی اتفاق میافتد که دانشآموز عباراتی را از منبعی بدون استفاده از علامت نقل قول قرض میگیرد، یا مترادفهایی را برای زبان نویسنده پیدا میکند و درعین حال ساختار کلی و معنای اصلی را حفظ میکند. گاهی اوقات «وصلهنویسی» نامیده میشود، این نوع بازنویسی، چه عمدی یا غیرعمدی ، از نظر آکادمیک غیرصادقانه و قابل مجازات است.
چطور می توانیم در دام سرقت ادبی و علمی نیفتیم؟
- در حالی که بررسی آثار منتشر شده قبلی کاملاً خوب است، اما بازنویسی آن با شباهت زیاد صحیح نیست. بیشتر سرقت ادبی در بخش بررسی ادبیات هر سند (دستنوشته، پایاننامه و غیره) رخ میدهد. بنابراین، اگر اصل اثر را با دقت بخوانید، سعی کنید زمینه را درک کنید، یادداشت های خوبی بردارید و سپس آن را به زبان خودتان برای مخاطبان هدف خود بیان کنید (بدون فراموشی ذکر منبع اصلی)، در این صورت هرگز متهم به سرقت ادبی نخواهید شد.
- برای نشان دادن اینکه متن از مقاله دیگری گرفته شده است از نقل قول استفاده کنید. نقلقولها باید دقیقاً به شکلی باشند که در مقالهای که آنها را از آن گرفتهاید نشان داده میشوند.
- بهترین راه برای جلوگیری از سوء رفتار سرقت ادبی این است که اسناد خود را با استفاده از ابزارهای جستجوگر سرقت علمی خود بررسی کنید.
چککنندههای (پایگاه های معتبر) سرقت ادبی از بهترین ابزارهای بررسی سرقت ادبی برای مقالات تحقیقاتی است تا مطمئن شوید محتوای شما اصلی و قابل اعتماد است.
ابزار بررسی سرقت ادبی می تواند به شما کمک کند تا اطمینان حاصل کنید که نقل قول های شما دقیق است و سهواً کار دیگران را سرقت نمی کنید و می تواند به شما کمک کند تا مناطق بالقوه سرقت ادبی را در کار خود شناسایی کنید تا بتوانید قبل از ارسال مقاله خود آنها را اصلاح کنید.
سایت ها و نرم افزار های بررسی سرقت علمی
- Enago Plagiarism Checker
یک ابزار مقرون به صرفه منحصر به فرد برای بررسی سرقت علمی سریع، جامع و قابل اعتماد سرقت ادبی، به ویژه برای دانشجویان و محققان است. با استفاده از نرم افزار پیشرفته سرقت ادبی به شما در ارزیابی اصالت دستنوشته خود کمک می کند.
علاوه بر این، یک گزارش رنگی تعاملی مفصل ارائه می دهد که محتوای سرقت شده را به همراه درصد سرقت ادبی برجسته می کند. این یکی از بهترین ابزارهای کاربر پسند با دسترسی دکمه آپلود با یک کلیک است.
شما همچنین تصحیحات دستور زبان مبتنی بر هوش مصنوعی را دریافت میکنید که خطاهای گرامری را شناسایی میکند و اصلاحات و پیشرفتهای زبانی را که برای نوشتن آکادمیک طراحی شده است، پیشنهاد میکند.
علاوه بر این، حالت ویرایش قدرتمند آن، مقالات تحقیقاتی شما را با تصحیح ساختار جمله، انتخاب کلمه و عبارتبندی موضوعی خاص افزایش میدهد.
- Grammarly
Grammarly یکی از ابزارهای مورد اعتماد دانشگاهیان برای بررسی سرقت علمی است. بسیاری از دانشگاه های جهان به طور مرتب از آن استفاده می کنند. با تشخیص دقیق سرقت ادبی، Grammarly همچنین یک تصحیح خودکار و بررسی سرقت ادبی است.
همچنین دست نوشته ها را از نظر اشتباهات گرامری و… تصحیح می کند.
- Duplichecker
Duplichecker یک جستجوگر سرقت ادبی است که به طور گسترده برای بررسی سرقت علمی مورد استفاده قرار می گیرد، که یک نسخه رایگان برای متون تا 1000 کلمه ارائه می دهد. نسخه پولی آن برای تعداد کلمات بالای 1000 موجود است. درصد سرقت ادبی را ارائه می دهد و محتوای مشابه را با لیست منابع برجسته می کند. با این حال، گزارش مفصلی ارائه نمی کند. دسترسی به پایگاه داده محدودی دارد زیرا سند شما را فقط با منابع اینترنتی و کتاب های آنلاین مقایسه می کند. در نهایت، گزارش سرقت ادبی به راحتی قابل خواندن است و در قالب PDF و MS Word قابل دانلود است.
- ProWritingAid
ابزار آنلاین تشخیص سرقت ادبی ProWritingAid به بررسی محتوای سرقت شده در دست نوشته ها، رمان ها و سایر آثار ادبی کمک می کند. خطاهای گرامری، مشکلات سبک و بیش از 20 اشتباه زبانی مختلف را شناسایی می کند. ProWritingAid سرقت علمی را مستقیماً از طریق MS Word از طریق افزونه بررسی می کند.
- iThenticate
به منظور جلوگیری از رفتار نادرست در نوشتههای آکادمیک و مطابق با برنامه اقدام خود برای ارتقای یکپارچگی تحقیقات، دانشگاه در سال 2015 یک ابزار آنلاین تشخیص سرقت ادبی، iThenticate را برای استفاده توسط محققان واجد شرایط معرفی کرد.
iThenticate ، مانند سایر نرم افزارهای بررسی سرقت علمی ، قابل نصب بر روی رایانه نیست. برای استفاده از آن باید به سایت وارد شوید و یکی از پلن های آن را خریداری کنید. استفاده از نرم افزار iThenticate تنها بصورت آنلاین امکان پذیر است.
ابزاری برای پیشگیری از سرقت ادبی است که اسناد (شامل دستنوشتههای مقالههای مجلات، پروپوزالها، گزارشهای تحقیقاتی، پایاننامهها و پایاننامهها و غیره) را با میلیونها اثر منتشر شده در دسترس از طریق اینترنت و پایگاههای داده اشتراک مقایسه میکند.
این پلتفرم بررسی سرقت علمی، نرمافزاری ضد سرقت ادبی است که در حال حاضر توسط NSF استفاده میشود، و ابزاری اختیاری است که اکنون در دسترس همه اعضای هیئت علمی، کارکنان، محققان و دانشجویان دکتری CMU است تا نسخههای خطی خود را بررسی کنند و پیشنویسهای پیشنهادی را قبل از ارسال ارائه کنند تا از هرگونه ادعای آینده محافظت کنند.
دیگر پایگاه های معتبر برای چک کردن سرقت علمی و ادبی
- Scribbr
- Unicheck
- Plagiarism Checker X
- Copyscape
- Copyleaks
- HelioBLAST
- SmallSEOTools Plagiarism Checker
سایت های تشخیص دهنده سرقت ادبی و علمی متون فارسی
سوالات متداول درباره بررسی سرقت علمی و ادبی
آیا درصد مشابهت بالا همیشه به معنای سرقت علمی است؟
خیر. درصد مشابهت با سرقت علمی یکسان نیست. ابزارهای بررسی مشابهت، بخشهایی از متن را که با منابع دیگر شباهت دارند شناسایی میکنند؛ اما تشخیص اینکه این شباهت ناشی از سرقت علمی است یا به دلیل نقلقول، اصطلاحات تخصصی، نامهای علمی، عبارات رایج یا ارجاع صحیح ایجاد شده، به بررسی انسانی نیاز دارد.
بنابراین نباید صرفاً بر اساس یک عدد درباره وجود یا عدم وجود سرقت علمی تصمیم گرفت.
بهترین ابزار برای بررسی سرقت علمی مقاله و پایاننامه کدام است؟
انتخاب ابزار مناسب به نوع متن، زبان، حوزه علمی و هدف بررسی بستگی دارد. برخی سامانهها برای مقالات و محیط دانشگاهی کاربرد بیشتری دارند و برخی برای بررسی عمومیتر متون مناسب هستند.
در انتخاب ابزار بهتر است علاوه بر درصد مشابهت، پوشش منابع، کیفیت گزارش، امکان بررسی منابع و نحوه نمایش بخشهای مشابه را نیز در نظر بگیرید.
آیا میتوان سرقت علمی را فقط با جستوجوی گوگل بررسی کرد؟
جستوجوی دستی در موتورهای جستوجو میتواند برای پیدا کردن برخی شباهتهای آشکار مفید باشد، اما جایگزین سامانههای تخصصی بررسی مشابهت نیست.
ابزارهای تخصصی میتوانند حجم بسیار بیشتری از متن و منابع را بهصورت سیستماتیک بررسی کنند و گزارش ساختاریافتهتری ارائه دهند.
درصد مشابهت مناسب برای مقاله یا پایاننامه چقدر است؟
یک عدد ثابت و جهانی برای درصد مجاز مشابهت وجود ندارد. میزان قابل قبول میتواند بر اساس دانشگاه، مجله، رشته، نوع مقاله و دستورالعمل سازمان مربوطه متفاوت باشد.
مهمتر از یک عدد کلی، این است که مشخص شود شباهت در کدام بخشهای متن ایجاد شده و آیا منابع بهدرستی ذکر شدهاند یا خیر.
آیا تغییر کلمات متن دیگران باعث حذف سرقت علمی میشود؟
خیر. صرفاً جایگزین کردن چند کلمه یا تغییر ساختار جمله، در صورتی که ایده یا محتوای اصلی بدون ارجاع مناسب استفاده شده باشد، لزوماً مشکل را برطرف نمیکند.
راهکار صحیح، بازنویسی علمی همراه با ارجاع مناسب به منبع اصلی یا استفاده مستقیم از نقلقول در موارد لازم است.
آیا ابزارهای بررسی مشابهت، سرقت علمی را بهصورت قطعی تشخیص میدهند؟
خیر. این سامانهها عمدتاً شباهت متنی را شناسایی میکنند. نتیجه نهایی درباره سرقت علمی نیازمند بررسی متن، منبع، شیوه استناد و زمینه استفاده از محتوا است.
به همین دلیل، گزارش مشابهت باید توسط نویسنده، استاد، پژوهشگر یا فرد متخصص تفسیر شود.
آیا قبل از ارسال مقاله باید سرقت علمی را بررسی کنیم؟
بله، بررسی مقاله پیش از ارسال میتواند به شناسایی مشکلات احتمالی در استناد، نقلقول و بازنویسی کمک کند.
این کار به نویسنده فرصت میدهد پیش از ارسال مقاله، بخشهای مشابه را بررسی و در صورت نیاز اصلاح کند.
جمعبندی
بررسی سرقت علمی و ادبی فقط به پیدا کردن یک «درصد مشابهت» محدود نمیشود. ابزارهای بررسی مشابهت، وسیلهای برای شناسایی بخشهای مشابه متن هستند و تفسیر علمی گزارش آنها اهمیت بسیار زیادی دارد.
پیش از ارسال مقاله، پایاننامه یا رساله بهتر است متن از نظر نقلقول، بازنویسی، ارجاعدهی و میزان مشابهت با منابع موجود بررسی شود. همچنین به جای تمرکز صرف بر یک عدد، باید منشأ شباهتها و نحوه استفاده از منابع را نیز ارزیابی کرد.
استفاده از ابزار معتبر در کنار رعایت اصول اخلاق پژوهش و ارجاعدهی صحیح، بهترین راه برای کاهش ریسک سرقت علمی و افزایش اعتبار اثر پژوهشی است.