Embase چیست؟ راهنمای جستجوی مقاله و منابع پزشکی و زیست‌پزشکی

در پژوهش‌های پزشکی، داروسازی، پرستاری، علوم سلامت و زیست‌پزشکی، دسترسی به منابع علمی معتبر و به‌روز اهمیت بسیار زیادی دارد. Embase یکی از بزرگ‌ترین و معتبرترین پایگاه‌های اطلاعاتی پزشکی جهان است که میلیون‌ها مقاله علمی، گزارش پژوهشی، مطالعات بالینی و منابع دارویی را نمایه می‌کند. این پایگاه به دلیل پوشش گسترده مجلات پزشکی و تمرکز ویژه بر داروها، کارآزمایی‌های بالینی و مطالعات مبتنی بر شواهد، به یکی از ابزارهای اصلی پژوهشگران حوزه سلامت تبدیل شده است.

Embase علاوه بر پوشش بسیاری از منابع موجود در PubMed، هزاران مجله و رکورد اختصاصی دیگر را نیز نمایه می‌کند و به همین دلیل در مرورهای نظام‌مند (Systematic Reviews)، متاآنالیزها و تحقیقات پزشکی پیشرفته جایگاه ویژه‌ای دارد.

در این مقاله خواهید آموخت:

• Embase چیست و چه کاربردی دارد؟
• تفاوت Embase و PubMed چیست؟
• چگونه در Embase مقاله جستجو کنیم؟
• آشنایی با واژگان کنترل‌شده Emtree
• روش جستجوی پیشرفته در Embase
• نحوه یافتن مطالعات بالینی و دارویی
• مزایا و محدودیت‌های پایگاه Embase
• نکات مهم برای پژوهشگران علوم پزشکی

معرفی پایگاه اطلاعاتی Embase

پایگاه اطلاعاتی Embase ، یکی از بزرگترین پایگاه‌های اطلاعاتی الکترونیکی در زمینه زيست پزشکي و دارويي است که توسط الزوير توليد شده است. پوشش منابع اين پايگاه اطلاعاتی از سال 1947 تاکنون است.

Embase، بیست ميليون رکورد را از بيش از 7000 نشريه معتبر و فعال زيست پزشکي، از 70 کشور در سراسر دنيا پوشش مي‌دهد، علاوه‌بر این با پوشش بيش از 1800  عنوان مقاله  زيست پزشکي، که به وسيله Medline ارائه نمي شود.

پوشش جامع و عميق متن کامل منابع زيست پزشکی را فراهم نموده است. Embase ، با پوشش جامع و قابل اعتماد از مرتبط‌ترين ادبيات زيست پزشکي به طور مداوم، اطلاعات مورد نياز کاربران اين حوزه را ارائه مي دهد. اين پايگاه اطلاعاتی از طريق تعدادي از فروشندگان پايگاه هاي آنلاين قابل دسترسي است .

Embase ، به وسيله Emtree ، گنجينه بي همتاي علوم زيستي حمايت مي شود .

Emtree  ، به صورت بسيار جامع وساختارمند تمام توضيحات واژه شناسي حوزه زيست پزشکي ، مواد مخدر ، نمايه بيماري ها و بازيابي را فراهم مي کند . Embase ، در پيشرفت کشفيات جديد زيست شناسي و داروسازي ، نقش کليدي باز مي کند و  به حمايت از جامعه جهاني دانشمندان زيست پزشکي ، حرفه اي هاي باليني و تنظيم کنندگان اطلاعات حرفه اي زيست پزشکي دنيا مفتخر است .

پوشش موضوعي

 اين پايگاه دامنه موضوعي بسيار وسيعی دارد و حوزه هاي مختلف پزشكي مانند :

پزشکي بالينی ،

داروسازی ،

بهداشت و دندانپزشکي ،

آسيب شناسي ،

بهداشت عمومی ،

بيماري هاي پوستي ،

بيماري هاي دستگاه گوارش ،

بيماري هاي زنان و زايمان ،

بيماري هاي كودكان ،

جراحي ،

داروشناسي ،

دامپزشكي ،

دستگاه گردش خون ،

ژنتيك ،

سرطان ،

شيمي حياتي ،

فيزيك زيستي ،

طب هسته اي ،

عصب شناسي ،

روانپزشكي ،

ميكروب شناسي ،

ايمني شناسي ،

جراحي پلاستيك را پوشش مي دهد .

نمایه‌سازی در Embase

در نمایه‌سازی Embase سه اصل وجود دارد:

۱-حتما مقاله ی کامل مورد بررسی قرار می گیرد (نه عنوان یا چکیده).

۲-مراحل نمایه‌سازی با Emtree Thesaurus مطابقت داده می‌شود که موجب پوشش دهی کامل مفاهیم می گردد.

۳-نمایه‌سازی بر طبق دستورالعمل های دقیق و تعریف شده صورت می گیرد که پیوستگی و انسجام داده ها را فراهم می نماید .

روند نمایه‌سازی

به جز یک استثنا، نمایه‌سازی در Embase یک فرایند اصولی است که توسط نمایه گران متخصص و آموزش دیده‌ی دارای سابقه‌ی علوم زیستی و پزشکی انجام می شود .

Emtree Thesaurus

Emtree که با نام Elsevier Life Science Thesaurus نیز شناخته می‌شود، شامل بیش از ۶۰۰۰ واژه‌ی ارجح بیومدیکال و ۱۷۰۰۰۰ مترادف با طبقه بندی ۱۵ بخشی می‌باشد که شامل آناتومی، بیماری‌ها، ارگانیسم‌ها، عملکردهای بیومدیکال، روندهای بیومدیکال، مفاهیم مراقبت سلامت، انواع مطالعات و مناطق جغرافیایی می‌باشد. وسیع ترین بخش آن، مواد شیمیایی و داروها است.

Emtree یک ابزار جستجو و یاور کلیدی در نمایه‌سازی است که با استفاده از آن نمایه گران قادرند واژگان ارجح و مناسبتر را برای مفاهیم موجود در مقاله تمیز دهند.

واژگان اصلی و فرعی

در زمان خواندن یک مقاله، نمایه گران اطمینان حاصل می‌کنند که هر مفهوم مرتبطی در مقاله با یک واژه‌ی نمایه مشخص شده است. بعلاوه لغاتی که تمرکز اصلی متن مقاله روی آنهاست Major و بقیه Minor  نام می‌گیرند. مقالات با حدود متوسط سه الی چهار لغت اصلی و تا حدود ۵۰ لغت فرعی نمایه می‌شوند.

کنترل کیفی

یکی از مباحث مهم نمایه‌سازی در Embase کنترل کیفی است که در دو مرحله انجام می‌شود:

۱-اعتبار سنجی در طول نمایه‌سازی:

نمایه گران در صورت نمایه کردن واژگان در مبحث اشتباه و یا به کار بردن واژگان خارج از Embase مورد اخطار قرار میگیرند.

۲-کیفیت کلی نمایه‌سازی:

در بررسی های ماهیانه با استفاده از نمونه های شاخص، کیفیت کنترل می‌شود.

بازخورد کار برای ارتقای کیفیت به نمایه گران گزارش می‌شود.

آشنایی با روش جستجو در این پایگاه اطلاعاتی

این پایگاه اطلاعاتی دارای انواع روش های جستجو می باشد:

جستجوی سريع ،

جستجوی پيشرفته ،

جستجو از طريق فيلد ها ،

جستجوی دارويی ،

جستجوی بيماری ها ،

جستجوی مقاله دسترسی به  متن کامل مقالات از طريق ناشران نیز  امکان پذير است .

انواع جستجو

• quick search :

جستجو در quick search شبيه PubMed است.

• Drug Search :

در اين جستجو نام دارو را در کادر جستجو وارد می کنيم .در این قسمت 17 انتخاب دارويی به موضوعات فرعی دارد و 47 انتخاب برای مديريت دارو دارد .

• Advance Search :

در جستجوی پيشرفته می توان تعداد کلمات کليدی را افزايش داد و جستجوی جامع انجام داد. در جستجوی پيشرفته می توان با انتخاب موضوع را محدود نمود:

محدود به MBASE يا MEDLINE محدود به موضوع خاص يا مقاله خاص محدود به جنس يا گروه سنی خاص محدود به نوع خاصی از حيوانات و …… در جستجوی پيشرفته با انتخاب می توان واژه های مشابه synonyms را بازيابی کرد .

• Filed Search :

در اين روش، مقاله را می توان از طريق فيلد های مختلف مثل نام نويسنده، چکيده مقاله، عنوان مقاله، شماره دسترسی، ISSN و غيره جستجو نمود .

•  Disease Search :

دراين روش نام بيماری را می توان با موضوعات فرعی مثل تشخيص، درمان، عوارض، شيوع و بازيابی کرد

• Article Search :

در اين روش اطلاعات کتاب شناختی مقاله« عنوان مقاله، نويسنده، نام مجله، سال، شماره ……»  جستجو می شود .

•  journals :

برای پيداکردن مجلات روی journals که در قسمت بالای صفحه اصلی قرار دارد کليک می کند. مجلات هم به صورت الفبايی عنوان مجله و هم به صورت موضوعی تقسيم بندی شده اند .

•  Authors:

برای پيداکردن نويسنده روی قسمت Authors کليک می‌کنيم. نام فاميل وسپس اسم کوچک را در کادر مخصوص جستجو وارد می کنيم.

• نتایج جستجو در Embase 

نتايج جستجو را در Embase ، می توان ذخيره يا چاپ و يا به صورت E-mail ارسال نمود. همچنين ازطريق E-mail Alerts هم زمان به 10  آدرس نيز می توان ارسال نمود .

سوالات متداول (FAQ)

Embase چیست؟

Embase یک پایگاه اطلاعاتی تخصصی در حوزه پزشکی، زیست‌پزشکی، داروسازی و علوم سلامت است که توسط Elsevier مدیریت می‌شود و میلیون‌ها مقاله علمی و رکورد پژوهشی را در اختیار محققان قرار می‌دهد.

Embase چه تفاوتی با PubMed دارد؟

اگرچه هر دو پایگاه منابع پزشکی را پوشش می‌دهند، اما Embase دارای پوشش گسترده‌تر در زمینه داروسازی، عوارض دارویی، کارآزمایی‌های بالینی و مجلات اروپایی است. همچنین بسیاری از مقالات موجود در Embase در PubMed نمایه نشده‌اند.

چه رشته‌هایی بیشترین استفاده را از Embase دارند؟

پزشکی، داروسازی، پرستاری، دندانپزشکی، علوم آزمایشگاهی، بهداشت عمومی، اپیدمیولوژی، زیست‌فناوری و سایر رشته‌های مرتبط با علوم سلامت از مهم‌ترین کاربران این پایگاه هستند.

Emtree چیست؟

Emtree واژگان کنترل‌شده اختصاصی Embase است که برای استانداردسازی مفاهیم علمی و افزایش دقت جستجو مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سیستم عملکردی مشابه MeSH در PubMed دارد.

آیا Embase برای مرور نظام‌مند مناسب است؟

بله. بسیاری از دستورالعمل‌های بین‌المللی توصیه می‌کنند که در مرورهای نظام‌مند و متاآنالیزها علاوه بر PubMed، جستجو در Embase نیز انجام شود تا احتمال از دست رفتن مطالعات مرتبط کاهش یابد.

آیا امکان جستجوی مطالعات بالینی در Embase وجود دارد؟

بله. یکی از نقاط قوت Embase پوشش گسترده کارآزمایی‌های بالینی، مطالعات مداخله‌ای و پژوهش‌های مرتبط با داروها و درمان‌های پزشکی است.

آیا دسترسی به Embase رایگان است؟

خیر. دسترسی کامل به Embase معمولاً از طریق اشتراک دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، بیمارستان‌ها و سازمان‌های علمی امکان‌پذیر است.

چگونه تعداد نتایج نامرتبط را در Embase کاهش دهیم؟

استفاده از جستجوی پیشرفته، واژگان Emtree، فیلترهای موضوعی، محدودسازی بر اساس نوع مطالعه و استفاده از عملگرهای منطقی (AND، OR و NOT) می‌تواند دقت نتایج را افزایش دهد.

آیا Embase فقط مقالات پزشکی را پوشش می‌دهد؟

خیر. اگرچه تمرکز اصلی آن بر علوم پزشکی و سلامت است، اما حوزه‌هایی مانند زیست‌پزشکی، داروسازی، سم‌شناسی، بیوتکنولوژی و علوم مرتبط با سلامت نیز در این پایگاه پوشش داده می‌شوند.

چرا پژوهشگران علوم پزشکی از Embase استفاده می‌کنند؟

به دلیل پوشش گسترده مجلات علمی، دسترسی به مطالعات دارویی، نمایه‌سازی دقیق موضوعات پزشکی و امکان جستجوی تخصصی منابع مبتنی بر شواهد، Embase یکی از مهم‌ترین ابزارهای پژوهش پزشکی در جهان محسوب می‌شود.

جمع‌بندی

Embase یکی از معتبرترین پایگاه‌های اطلاعاتی پزشکی و زیست‌پزشکی جهان است که نقش مهمی در دسترسی به مقالات علمی، مطالعات بالینی، پژوهش‌های دارویی و منابع مبتنی بر شواهد ایفا می‌کند. این پایگاه با پوشش گسترده مجلات بین‌المللی و استفاده از سیستم نمایه‌سازی Emtree، امکان جستجوی دقیق و حرفه‌ای اطلاعات علمی را برای پژوهشگران فراهم می‌سازد.

دانشجویان، پژوهشگران و متخصصان حوزه سلامت با یادگیری روش‌های جستجو در Embase می‌توانند منابع علمی جامع‌تر و به‌روزتری را برای نگارش مقاله، پایان‌نامه، مرور نظام‌مند و تحقیقات پزشکی پیدا کنند. به همین دلیل، آشنایی با قابلیت‌های این پایگاه یکی از مهارت‌های ضروری در پژوهش‌های علوم پزشکی و سلامت محسوب می‌شود.